Ryczałt vs liniowy vs skala - który podatek się opłaca?

Jak rozumieć wynik?

Kalkulator pokazuje realnie pozostałą w portfelu kwotę po roku - przychód minus koszty, minus PIT, minus składka zdrowotna, minus składki społeczne ZUS (jeśli pełny ZUS, mały ZUS Plus albo preferencyjny). Nie uwzględnia ulgi IP Box, ulgi B+R, kwoty wolnej PIT-37/PIT-36 z innych dochodów ani PPK.

Koszty na ryczałcie - podatek to jedno, portfel to drugie

Na ryczałcie koszty nie pomniejszają podstawy opodatkowania - podatek płacisz od przychodu. To jednak nie znaczy, że koszty znikają: faktury i tak opłacasz z firmowego konta. Dlatego w porównaniu odejmujemy je od wyniku każdej formy, również ryczałtu. Bez tego przy przychodzie 240 000 zł i kosztach 230 000 zł ryczałt pokazywałby blisko 189 000 zł na plusie, choć w rzeczywistości wychodzisz na minus.

Praktyczny wniosek: im wyższe koszty w stosunku do przychodu, tym mocniej ryczałt traci. Przy kosztach rzędu 90% przychodu podatek liczony od pełnej kwoty sprzedaży potrafi zjeść całą marżę.

Kiedy ryczałt jest najlepszy

• Niskie koszty uzyskania przychodu (typowo poniżej 10 - 15% przychodu).
• Stabilna stawka 8,5% lub 12%, czyli między innymi usługi związane z oprogramowaniem i najem. Doradztwo, reklama i projektowanie mają własne, wyższe stawki.
• Brak istotnych ulg rodzinnych do skorzystania (skala daje 30 000 zł kwoty wolnej).

Kiedy podatek liniowy jest najlepszy

• Dochód powyżej ~130 000 zł rocznie (poniżej skala bywa korzystniejsza).
• Wysokie koszty uzyskania przychodu (powyżej 30% przychodu).
• Brak małżonka do wspólnego rozliczenia i brak ulgi prorodzinnej.

Kiedy skala podatkowa jest najlepsza

• Niskie / średnie dochody (do ~120 000 zł rocznie - w drugim progu 32% staje się dotkliwa).
• Plan korzystania z ulgi prorodzinnej, wspólnego rozliczenia, ulgi rehabilitacyjnej.
• Wysokie odliczalne koszty (skala pozwala odliczyć całość).

Co kalkulator nie uwzględnia (a my w konsultacji - tak)

• IP Box - dla programistów może obniżyć PIT do 5% od kwalifikowanych dochodów. Wymaga ewidencji.
• Wspólne rozliczenie z małżonkiem - często radykalnie zmienia opłacalność skali.
• Inne źródła dochodów - emerytura, etat, najem - wpływają na próg 120 000 zł.
• Wybór wariantu ZUS w trakcie roku - ulga na start → preferencyjny → mały ZUS Plus.

Źródła: podatki.gov.pl, ZUS - składki 2026, ustawa o PIT, ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Wynik jest szacunkowy. Pełną analizę pod kątem ulg, kosztów pośrednich i prognozy 12-miesięcznej zrobimy w bezpłatnej konsultacji.